Bij het tweelingdorp Himpens-Tearns, is aan de Nauwe Greuns een oeverzwaluwwand gebouwd. Daarnaast is er voor vleermuizen een winterverblijf gemaakt. Het initiatief voor de bouw van de nestwand kwam van Doarpsbelang Himpens-Tearns.

Bij het tweelingdorp Himpens-Tearns, is aan de Nauwe Greuns een oeverzwaluwwand gebouwd. Daarnaast is er voor vleermuizen een winterverblijf gemaakt. Het initiatief voor de bouw van de nestwand kwam van Doarpsbelang Himpens-Tearns.

Zwaluwen zijn gezellige vogels. In Nederland kennen we vier verschillende zwaluwsoorten die eigenlijk allemaal aan menselijke bebouwing of activiteit gebonden zijn. Gierzwaluwen broeden onder de dakpannen, huiszwaluwen “metselen” hun nest onder een overstekende dakrand en boerenzwaluwen brengen hun jongen het liefst groot in een boerenschuur.
Oeverzwaluwen gebruiken een heel ander plek om te nestelen. Zij zoeken daarvoor een bult grond met een steile zijde, waarin ze een nestgang uitgraven. Aan het eind van de ongeveer één meter lange gang worden de eieren gelegd. Vroeger broedden oeverzwaluwen vooral in beek- en rivieroevers, die steil werden gehouden door het snelstromende water. Tegenwoordig zijn dergelijk plekken in onze omgeving nog maar weinig voor handen. Maar de oeverzwaluw is een pionier en niet heel erg kieskeurig in de keuze van de nestplaats. Tegenwoordig zien we oeverzwaluwen veel in zandafgravingen en op bouwlocaties, waar gronddepots liggen. Zodra er maar één zijde steil afgestoken is, is de plek geschikt voor oeverzwaluwen. Soms komen bouwwerkzaamheden stil te liggen omdat de oeverzwaluwen in het weekend een dergelijke nestplek ontdekt hebben.

Bij een nieuwbouwlocatie bij Himpens-Tearns werd vorig jaar door een kolonie  oeverzwaluwen een grondbult als nestplaats uitgekozen. Omdat na het broedseizoen de bult verdween, zouden de oeverzwaluwen voor het volgende seizoen een andere plek moeten zoeken. Doarpsbelang Himpens-Tearns kwam daarom op het idee om op een duurzame manier een nestplaats voor oeverzwaluwen te creëren.
Eind vorig jaar kwam Doarpsbelang bij Landschapsbeheer Friesland met de vraag om een dergelijk project uit te voeren en er de financiële middelen voor te zoeken. Liefst natuurlijk vóór het broedseizoen!
In samenwerking met Doarpsbelang heeft Landschapsbeheer Friesland een plan uitgewerkt voor de bouw van de oeverzwaluwwand. Voor de planvorming werd informatie ingewonnen bij verschillende partijen, waaronder de Commissie Broedzorg van de BFVW, die enige jaren geleden een vergelijkbaar project uitgevoerd heeft nabij Jistrum. Tijdens de planvorming kwam nog het idee naar voren om in de oeverzwaluwwand een winterverblijf voor vleermuizen te integreren, omdat er in de omgeving verschillende soorten vleermuizen voorkomen, waaronder de vooral in Friesland voorkomende meervleermuis. Na overleg met de Zoogdiervereniging uit Nijmegen is ook hieraan verdere uitwerking gegeven.

Eind januari was het plan klaar en is er een subsidieaanvraag ingediend bij de Provinsje Fryslân, die voor de uitvoering een groot deel van de kosten voor haar rekening heeft genomen. Landschapsbeheer Friesland heeft een bijdrage geleverd door de inzet van geld uit de Nationale Postcodeloterij. Doarpsbelang Himpens-Tearns heeft een bijdrage geleverd, zowel in de vorm van geld als mankracht, tijdens de uitvoering van de werkzaamheden. Tot slot heeft de plaatselijke aannemer een bijdrage geleverd door het werk uit te voeren tegen een korting.

Zodra de financiën en benodigde vergunningen van gemeente en It Wetterskip rond waren, werd begonnen met de bouw. Langs de Nauwe Greuns zijn een viertal betonnen keerwanden geplaatst, waarin zo’n 150 gaten werden gezaagd door Betonboor en –zaagbedrijf Akkrum. Achter de keerwanden is een wallichaam opgeworpen van lemig zand, dat afgewerkt is onder een zeer flauw talud, om het geheel zo weinig mogelijk op te laten vallen in het landschap. Voordat het zandlichaam opgeworpen werd, is er door Riemersma Metselwerken uit Boelenslaan een gang met een lengte van ongeveer zes meter gemetseld. Deze vleermuisgang is gefundeerd en afgedekt met dikke betonnen platen en vervolgens afgedekt met zand, waardoor er een constante lage temperatuur en hoge luchtvochtigheid heerst. Dit is wat vleermuizen nodig hebben tijdens de overwintering.
Het plaatsen van de betonnen keerwanden en het grondwerk is uitgevoerd door de plaatselijke aannemer Durk Bergsma. Hij werd hierbij geassisteerd door Doarpsbelang en Pieter de Boer, eigenaar van de naastgelegen stalhouderij en camping Hiddema State.

Een meevaller ten aanzien van de bouw van de nestwand was het late voorjaar. De oeverzwaluwen waren in vergelijking met andere jaren laat in het seizoen terug uit hun overwinteringsgebieden in Afrika. Halverwege de bouw werden de eerste oeverzwaluwen in de omgeving gezien en toen het zandlichaam opgeworpen werd waren de zwaluwen vrijwel direct ter plaatse. Na een paar dagen waren de zwaluwen al bezig met het graven van de nestgangen! Er werden 30-40 oeverzwaluwen geteld. De laatste werkzaamheden zijn daarom uitgesteld tot een later tijdstip. Zo moet het vleermuisverblijf nog verder ingericht worden en afgesloten met een deur met invliegopening. 

Het project is nu al succesvol. In een later stadium zullen we weten of ook vleermuizen de plek weten te vinden!

Het plaatsen van de keerwanden langs de Nauwe Greuns.

Het gemetselde vleermuisverblijf.

De oeverzwaluwwand en het vleermuisverblijf.

V.l.n.r. Pieter de Boer, Durk Bergsma en Theun Kooistra (Doarpsbelang Himpens-Tearns).