Kennisdocumenten Oude Paden – Nieuwe Wegen

Het “vergroten van de toegankelijkheid en de leesbaarheid van het Friese landschap” was en is het hoofddoel van het project Oude Paden - Nieuwe Wegen. Om dat te realiseren, zijn alle oude paden in beeld gebracht; zowel de nog bestaande als de verdwenen paden. Met als resultaat een Padenkaart van Fryslân. Op basis van de opgedane kennis en ervaring zijn vier documenten gemaakt: twee ‘handleidingen’ waarin de toegankelijkheid van het landschap en het maken en beheren van wandelpaden centraal staan. En twee ‘visies’ waar in de leesbaarheid van het landschap en de gedeelde verantwoordelijkheid ervoor uiteen worden gezet. Daarnaast heeft Landschapsbeheer Friesland een stappenplan gemaakt om zelf aan de slag te gaan met wandelpaden in de eigen omgeving. U kunt ze op deze pagina gratis downloaden


Handleidingen Toegankelijkheid

De handleidingen toegankelijkheid beantwoorden aan een tweeledig doel. Hoe maak je die paden en het landschap weer toegankelijk (ontwikkeling van een provinciebrede leidraad) en hoe zou je het toekomstig beheer van die paden kunnen ontwikkelen. Er is gekozen voor twee delen. Het eerste deel “Toegankelijkheid; paden en de ontsluiting van het landschap” is een praktische handleiding over hoe je met paden het landschap kunt ontsluiten, wat je daarbij tegenkomt en welke stappen je kunt nemen om tot herstel dan wel aanleg van paden te komen c.q. ommetjes te realiseren. Het tweede deel “Toegankelijkheid; het beheer en onderhoud van paden” is eveneens een functionele handleiding, gericht op het concrete beheer en onderhoud van (bestaande of aangelegde) paden. Auteur is Kees Terwisscha van Scheltinga. Beide delen zijn geschreven en samengesteld op basis van zijn werk voor Landschapsbeheer Friesland binnen de projecten Historische Wandelpaden Noordoost, Ommetjes en Waddenwandelen.

1. Toegankelijkheid: paden en de ontsluiting van het landschap

2. Toegankelijkheid: beheer en onderhoud van de paden


Visie: Leesbaarheid van het Landschap

 “Leesbaarheid van het landschap; oude paden in nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen”, is de titel van het eerste visionaire document. In het ‘inspiratiestuk’ worden niet alleen de ‘logica van het landschap’ en het ontstaan van het ‘trage netwerk’ weergegeven, maar wordt ook gekeken naar de lessen die we daaruit kunnen leren en hoe je met die paden in nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen rekening kunt houden. Dit mondt uit in een opsomming wat overheden en ontwerpers kunnen doen om de cultuurhistorische en landschappelijke waarden die paden hebben, te benutten als inspiratiebron, houvast of wegwijzer bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Auteur is Rik Herngreen. Hij geeft een persoonlijke, vooral visionaire kijk op nieuwe vormen van ruimtelijke ontwikkeling op basis van eigen ervaring en gehouden expertmeetings.

3. Leesbaarheid: oude paden in nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen


Visie: Gedeelde Verantwoordelijkheid

In het tweede visiestuk gaat het niet om het daadwerkelijk onderhoud van die paden (dat is bij het tweede deel toegankelijkheid verteld), maar vooral over hoe de duurzame betrokkenheid van bewoners tot uiting kan komen in de toekomst. Hierdoor heeft het stuk ook de titel “Gedeelde Verantwoordelijkheid; over nieuwe vormen van lokaal beheer” meegekregen. Een visie over hoe allianties in de leefomgeving en het onderkennen van gemeenschappelijk belang, nut en verantwoordelijkheid kunnen leiden tot handvatten om het beheer van oude paden duurzaam in de samenleving te verankeren. Auteur is Gaston Remmers van Bureau Buitenkans. Zijn stuk is een persoonlijke visie op basis van eigen ervaring en gehouden expertmeetings.

4. Gedeelde Verantwoordelijkheid: over nieuwe vormen van lokaal beheer


Stappenplan

Na de inventarisatie van historische paden kan een fase volgen van de realisatie van een (wandel-)pad. Als een initiatiefnemer, bijvoorbeeld een dorpsbelang, een gemeente of een organisatie voor landschapsbeheer het idee opvat om een pad of een route te realiseren, komen hier veel zaken bij kijken. Tussen het eerste idee en de daadwerkelijke aanleg van het pad zit een periode van kaarten bestuderen, wandelen, overleg met grondeigenaren, het uitzoeken van regels en het zoeken van financiering. In dit stappenplan neemt Teatske van Dalen (Landschapsbeheer Friesland) u mee over de weg die u kunt bewandelen van idee naar realisatie van een pad.

5. 'Stappenplan'.