Menu
Vrienden van Landschapsbeheerfriesland
A+ A A-

Nieuws

Eendenkooi op Wieringen in oude luister hersteld

Een foto van eendenkooi 'bij de Hel' te HallumIn de eendenkooi van Jan en Lilian Slijkerman in de Hoelmerkoog op Wieringen is dit voorjaar hard gewerkt. De oude beschoeiing van asbest is vervangen door duurzame, houten schotten en de paden zijn opgeknapt. Zes vangarmen zijn nu weer piekfijn in orde.

Meer dan drie eeuwen
De Slijkermankooi ligt vanaf 1676 op Wieringen, dat is dit jaar al 340 jaar. De nabijheid van het IJsselmeer en de Waddenzee maakt dit een ideale plek voor een eendenkooi. Tijdens de vogeltrek in voor- en najaar verblijven hier veel eenden om te rusten en te eten. Op Wieringen waren meer eendenkooien, maar de Slijkermankooi is nu nog de laatste in bedrijf.

Stilte en sneeuwklokjes
“Vanaf hier moeten we echt zachter praten.” Kooiker Jan Slijkerman steekt de sleutel in het slot en stapt vanuit het zonlicht de schemerige eendenkooi binnen. Onder de oude kastanjebomen is het donker en vochtig. Kleine paadjes leiden rondom de kooiplas. “We kijken eerst bij de vangpijpen, daarna kijken we over de plas.” Waar de aarde is weggespoeld zie je de witte bolletjes op de aarde liggen. Jan met een trotse glimlach: “In het voorjaar is het hier wit van de sneeuwklokjes!”.

Kooikershondje
Het karakter van deze bijzondere plek is hetzelfde gebleven. Eendenkooien zijn cultuurhistorische landschapselementen, vaak omringd met mystieke sfeer. Vanwege de rust voor de eenden houden kooikers drukte (en mensen) liever op afstand. Dit is zelfs bij wet geregeld in het afpalingsrecht. Samen met Joep, het kooikershondje, voert Jan elke dag de wilde en tamme eenden. Joep heeft zijn eigen werk. Hij lokt de eenden naar de vangpijp. Daar worden de ‘pechvogels’ gevangen en gaan ze ‘de pijp uit’. De tamme eenden kennen het kunstje en laten zich niet vangen. Vroeger belandden er op deze manier veel eenden in de pot. Tegenwoordig zijn er ook kooien waar de eenden niets te vrezen hebben, zoals excursiekooien en natuurkooien.

De Kongsi van de eendenkooi
Ooit telde de Waddenkust 142 eendenkooien, waarvan de oudste teruggaan tot de middeleeuwen. Vooral in de vorige eeuw raakten echter veel kooien in verval. De Kongsi van de Eendenkooi is een project van het Waddenfonds. Provincie Noord-Holland is cofinancier. Dit project herstelt 24 van de 29 overgebleven kooien zodat ze bewaard en waar mogelijk gebruikt kunnen blijven. 

Fries team wint NK maaien met de zeis 2016

Afgelopen zaterdag gingen 14 teams de strijd aan om de nationale titel ‘maaien met de zeis’. Onder veel belangstelling van het toegestroomde publiek streden zij op het evenement Beleef Landleven in Arnhem om de eer én de gouden strekel. In de zeer spannende finale versloeg het Friese team nipt de sterke teams uit Groningen en Gelderland. Drie provinciale organisaties van Landschapsbeheer organiseerden dit NK ‘maaien met de zeis’ voor de vijfde keer.

De jury had een zware taak, het niveau van maaien van de verschillende teams was ook dit jaar weer hoog. De bladen van de zeis moeten vlijmscherp zijn, want door de droogte van de afgelopen weken was het kruidenrijke gras op wedstrijdveld erg stug en hard. Ervaring met maaien gaf uiteindelijk de doorslag, maar ook de scherpte van de zeis en spierkracht speelden een rol. Alle teams moesten fors aan de bak om het veld kort te krijgen. Zeker voor de twee damesteams was winnen niet het belangrijkste. Het gaat erom te laten zien dat maaien met de zeis iets is van deze tijd. En om liefde voor en plezier met het aloude maaien met de zeis uit te stralen. Voor het toegestroomde publiek was ook dit NK weer een leuk spektakel en daardoor een mooie promotie voor het ambacht.

Kampioenen zeisen

Gevonden Hallumer schatten 1 dag tentoongesteld

Op 1 april jl. werd in het kader van project Terpen- en Wierdenland Terpen en Wierdenland in Hallumeen tijdelijk informatiecentrum in Hallum geopend. Veel Hallumers maakten die dag kennis met de eigen geschiedenis. Op zaterdag 9 juli werd het informatie-/expositiecentrum feestelijk gesloten met een eendaagse tentoonstelling. Centraal stonden de resultaten van het project in Hallum en de meest bijzondere archeologische vondsten in het terpdorp. Waaronder een bijzonder gave fibula.


Sinds 1 april is er veel gedaan in Hallum. Archeologen en een landschapshistoricus zijn met hulp van bewoners – soms letterlijk - gaan graven in de geschiedenis van het dorp. Daarbij werden interessante voorwerpen en verhalen ontdekt. Naast archeologische vondsten en landschappelijke informatie, zijn er ook oude foto’s uit privé-archieven boven water gebracht en gedigitaliseerd. De belangrijkste vondsten werden afgelopen zaterdag eenmalig tentoongesteld en toegelicht in het informatiecentrum.

Maatregelen gepresenteerd
In workshops konden bewoners afgelopen tijd – op creatieve wijze - aangeven op welke dorpselementen ze trots zijn en welke extra aandacht verdienen. Hun creaties waren zaterdag te bewonderen. Belangrijk moment voor alle betrokkenen was wanneer architecte Nynke-Rixt Jukema vertelde hoe de input van de bewoners en wetenschappers is verwerkt tot een plan van aanpak met concrete maatregelen voor het dorp. Deze maatregelen zullen de karakteristieke dorpselementen versterken en worden in kader van het project ook daadwerkelijk uitgevoerd.

Ook voor Hallumer jeugd
Voor de jeugd van Hallum was een thematische speurtocht door het dorp uitgezet waar een leuke prijs mee te winnen viel. Na de prijsuitreiking werd de dag afgesloten met een hapje en een drankje en werd het tijdelijke informatiecentrum definitief gesloten.

Grote variatie aan plannen voor groen in de buurt

Landschapsbeheer maakt genomineerden prijsvraag buurtboomgaard bekendPlantdag bij de Leijen

Elf dorpen en buurten hebben een plan ingestuurd voor de prijsvraag ‘Onze boomgaard is goud waard’. In alle plannen komen uiteraard fruitbomen voor. Maar daar houdt de overeenkomst ook wel op. De variatie aan mooie ideeën was groot. Van de omvorming van een voormalige voetbalveld tot het herstel van een historische moestuin. Dat maakte de keuze van vijf genomineerden niet eenvoudig. Maar het is gelukt.  Door voor de hoofdprijs gaan: Slochteren, Mussel, Roden, Fluitenberg en Makkum.

De Dorpsvereniging Slochteren leverde een plan in voor een buurtboomstraat. Langs de Edsersweg wil zij over een lengte van 275 meter dertig appelbomen aanplanten. Het idee is om dertig verschillende oude rassen te planten, waarvan de oogst geplukt mag worden door passanten. Ook wil de vereniging ‘plukdagen’ organiseren. Plaatselijke belangen Mussel diende een plan in om samen met basisscholen een notenbomenkwekerij op te zetten. De leerlingen leren vanaf groep 3 hoe een boom groeit; van noot tot noot. Als de bomen groot genoeg zijn worden ze uitgezet in het dorp. Verkoop aan particulieren moet het project zelfvoorzienend maken.

Pluk- en treftuin in Drenthe
In Drenthe wil de bewonerswerkgroep Groen Fluitenberg een vervolg geven aan de fruitboomgaard die zij vorig jaar aanlegde bij de entree van het dorp. Schuin tegenover de locatie waar voorjaar 2015 fruitbomen zijn aangeplant, ligt een ‘plantsoentje’ van de gemeente.  De zes oude bomen, drie lindes en drie eiken, wil de werkgroep behouden, evenals het bankje dat eronder staat. Maar het rommelige bosje aan de rand maakt in het plan van de werkgroep plaats voor een pluktuin, waarin de buurtbewoners behalve van de bestaande hazelaar ook kunnen genieten van fruitbomen en bessenstruiken.

In Roden wordt gewerkt aan een groot plan voor een treftuin, waar alle bewoners van het dorp elkaar kunnen ontmoeten en samen kunnen werken aan verschillende activiteiten. Het onderhoud gebeurt door vrijwilligers en door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Eén van de onderdelen is een boomgaardje met vijf fruitbomen en een walnoot, dat aansluit op het omringende singellandschap. Dit deel van het plan dienden de initiatiefnemers van de treftuin in als plan voor de prijsvraag. Met succes, zij behoren tot de vijf genomineerden.

Kikkerpad en babybomen
Uit Friesland is Makkum Aantrekkelijk Duurzaam (MAD) genomineerd. Deze organisatie werkt al vanaf 2012 aan ecologisch en sociaal duurzame projecten in het dorp om zoveel mogelijk bewoners te betrekken bij een beweging naar duurzaamheid. Zo kunnen Makkumers tegenwoordig voor elke nieuwgeboren dorpsbewoner een fruit- of notenboom laten planten. Het dorp telt inmiddels 41 babybomen verspreid over twee locaties. Voor de prijsvraag diende MAD een plan in om nog meer te kunnen doen met de verschillende locaties. Zo wil zij zelf appelbomen gaan enten en het Kikkerpad dat verschillende locaties verbindt beter zichtbaar en beleefbaar maken met onder meer bewegwijzering en een speurtocht.

Oogstdag
De jury onder voorzitterschap van Tammo Katuin van de Noordelijke Pomologische vereniging maakt tijdens de Oogstdag op 1 oktober 2016 op het erf van Landschapsbeheer Groningen in Hoogkerk bekend welk plan de hoofdprijs van 500 euro in ontvangst mag nemen. Hiermee sluiten Landschapsbeheer Groningen, Landschapsbeheer Drenthe en Landschapsbeheer Friesland tegelijk het project Groene knopen, Rode draden af. Samen met dorpen en met financiering van het Helena Vruchtfonds van het Prins Bernhard Cultuurfonds hebben de organisaties landschapsbeheer met dit project de afgelopen vier jaar ruim tachtig buurtboomgaarden in Noord-Nederland gerealiseerd.

Alle dorpen die hebben deelgenomen aan het project worden uitgenodigd voor de Oogstdag, die ook voor publiek vrij toegankelijk is. Op het programma staan onder meer een informatiemarkt en verschillende workshops en demonstraties. Zo kan iedereen die nu wel eens wil weten van welk ras hij jaarlijks de vruchten plukt, fruit meenemen om dit te laten determineren.

 

Nieuwsgierig geworden naar dit project? Lees meer over het project Groene Knopen, Rode Draden.

Openstellen Loterijmarkt funest voor goede doelen

Friese WaterlinieMet het voorgenomen besluit om de Loterijmarkt voor buitenlandse ondernemers open te stellen, breekt het kabinet een belangrijke eerder gedane belofte:

Die belofte had als uitgangspunt dat de loterijenmarkt geleidelijk aan omgevormd zou worden. Dat zou bestaande loterijen de kans geven mee te bewegen en te anticiperen op de nieuwe marktsituatie. Het gevolg van het nu voorgenomen besluit van het kabinet, het openstellen van de markt voor ook buitenlandse loterijen, non-profit èn commercieel, bedreigt het werk van de Goede doelen organisaties.

LandschappenNL kan dankzij de genereuze bijdrage van de Postcode Loterij, 20 provinciale organisaties ondersteunen die zich lokaal inzetten voor de bescherming van natuur, landschap en cultuurhistorie. Met de hulp van ruim 75.000 vrijwilligers, en dankzij de steun van ruim 300.000 leden/donateurs. Het nadelige effect van het abrupt openstellen van de loterijmarkt zal negatieve maatschappelijke gevolgen hebben: de samenleving ontvangt in het huidige loterijstelsel de helft van de opbrengsten via goede doelen. Het is zeer de vraag of die afdracht ook voor de nieuwe buitenlandse loterijen zal gelden.

De versnelde openstelling van de Loterijmarkt voor ook buitenlandse (commerciële) loterijen leidt tot afbreuk van het zorgvuldig opgebouwde Loterijenstelsel en het belang daarvan voor de Nederlands samenleving. Loterijen zijn fondsenwervers, die horen niet in de sfeer en beperkingen van risicovolle kansspelen zoals weddenschappen, casino’s en speelautomaten.

Openstelling van de loterijmarkt voor buitenlandse aanbieders betekent immers dat een deel van de opbrengsten naar het buitenland zal vloeien. En daarmee dus niet beschikbaar zal zijn voor maatschappelijke doeleinden, en al helemaal niet (meer ) in Nederland.

LandschappenNL doet dan ook een dringend een beroep op het huidige kabinet om zich nogmaals te beraden, en daarbij nadrukkelijk de verstrekkende nadelige gevolgen van dit voornemen voor maatschappelijke goede doelen mee te wegen.

In het Financieel dagblad van 4 juni is een opiniestuk gepubliceerd, van de hand van de collega’s van Natuurmonumenten, Rijksmuseum en Prins Bernard Cultuurfonds:
 

http://fd.nl/opinie/1154609/nederland-verspeelt-750-miljoen-euro-per-jaar

 

Gedeputeerde Kramer opent Geocaching-route

Speuren naar ‘schatten’ langs de Friese Waterlinie


Binnenkort kunnen recreanten en toeristen op een leuke en avontuurlijke manier kennis Geocaching Friese Waterliniemaken met een stukje Friese geschiedenis. Vanaf 14 juni kunnen zij met coördinaten en een gps-ontvanger op zoek naar verborgen ‘schatten’ langs de Friese Waterlinie en daarbij vinden zij historische verhalen over de schansen. Deze zogenaamde geocaching-route, die langs de Waterlinie loopt, is dinsdag 14 juni feestelijk geopend door gedeputeerde Johannes Kramer bij hotel Lunia te Oldeberkoop. Dit heeft hij gedaan door met andere genodigden een verborgen ‘schat’ te zoeken met behulp van coördinaten en een gps-ontvanger in de tuin van het hotel.

Hoe werkt Geocaching langs de Friese Waterlinie?
De informatie over de coördinaten van de caches kunt u vinden op de pagina 'Geocaching' en op www.friesewaterlinie.nl. Landschapsbeheer Friesland heeft in samenwerking met Karst Berkenbosch 15 caches ontwikkeld die verborgen liggen op de schansen van de Friese Waterlinie. Om ze te kunnen vinden, moet u een aantal vragen beantwoorden. Wanneer je zo’n cache vindt met behulp van coördinaten, een gps-ontvanger en de nodige inventiviteit, word je getrakteerd op een boeiend, historisch verhaal over de schans. In elk kistje vindt u namelijk een specifiek verhaal over de schans en een overzichtskaart van de Friese Waterlinie. Ook wordt u uitgedaagd om een aantal vragen over de schans te beantwoorden. Als u alle vragen hebt weten te beantwoorden, kunt u deze laten controleren door ze naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. te sturen. 

Landschapsbeheer Friesland werkt in dit project samen met Karst Berkenbosch. Hij is de auteur van het boek ‘Bij de bek af’ dat gaat over de geschiedenis van de Friese Waterlinie. Hij heeft ook de verhalen over de schansen geschreven. 

Landschapsbeheer Friesland

logo2Commissieweg 15
9244 GB Beetsterzwaag
Tel. (0512) 38 38 00

Volg ons

Provinciale organisaties Landschapsbeheer Nederland
Selecteer je provincie op de kaart.