Menu
Vrienden van Landschapsbeheerfriesland
A+ A A-

Nieuws

Inwoners Goënga maken dorp groener

Plantdag in GoëngaOp zaterdag 12 november konden de scheppen uit de schuur en in de licht bevroren grond van Goënga. Vrijwilligers uit het dorp plantten op deze dag verschillende soorten (fruit)bomen, struiken en hagen in en rondom het dorp om de gemeentelijke groenstructuur van het dorp te versterken. Dit deden ze volgens een groenplan dat is opgesteld door dorpsbewoners Catrinus Kooistra, David McDonald (fruitboom snoei-specialist) en Thom de Ruiter met hulp van medewerkers van Landschapsbeheer Friesland.

In dorpshuis “de Kosterij” verzamelden zich rond 9.30 in totaal 12 vrijwilligers. Na koffie en gebak trok het gezelschap met een schep over de schouder vanuit het dorpshuis richting het kaatsveld. Hier plantte Eelke Wierda (voorzitter Dorpsbelang Goënga) samen met Jeroen Wiersma (projectleider van Landschapsbeheer Friesland) de eerste boom. Daarna konden de vrijwilligers aan de slag. Twee uur later stond al het plantgoed in de grond met als resultaat een groener Goënga. De inzet van de vrijwilligers werd beloond met een heerlijke lunch inclusief verse appelsap dat tijdens een demonstratie voorafgaand aan de gezamenlijke maaltijd werd geperst uit Goëngaaster appels.

Doarpen yn’t Grien
De plantdag in Goënga is onderdeel van het project Doarpen Yn’t Grien van Landschapsbeheer Friesland.  Het doel van het project is dat bewoners de groenstructuur van hun dorp versterken volgens een groenplan dat door de dorpsbewoners wordt opgesteld. De dorpsbewoners van Goënga zijn in het najaar van 2015 van start gegaan met het project. Ook de dorpen Folsgare, Hommerts- Jutrijp en Tirns doen mee aan Doarpen Yn’t Grien. Dit project wordt gefinancierd door gemeente Sudwest Fryslân en It Iepen Mienskipsfûns van provincie Friesland. 

Plantdag in Goënga

Record aantal vrijwilligers steken handen uit de mouwen tijdens Natuurwerkdag

Natuurwerkdag 1Afgelopen zaterdag zijn er 948 vrijwilligers aan het werk geweest tijdens de Natuurwerkdag in het Friese landschap. Dit is een nieuw record! De Friese Natuurwerkdag telde dit jaar 24 locaties, waaronder Landgoed Dekemastate, de Naturij in Drachten en de bijenweide in Oenkerk. Landschapsbeheer Friesland organiseerde de Friese Natuurwerkdag in samenwerking met andere organisaties in Friesland voor de zestiende keer. 

24 werklocaties in Friesland
Er waren dit jaar 24 natuurwerkdaglocaties verspreid over Friesland. Vrijwilligers hebben geholpen met wilgen knotten, kleine boompjes verwijderen, maaien met de zeis, inzaaien van inheemse bloemenzaad en nog veel meer. De grootste Friese locatie van dit jaar was het Drents Friese Wold met ruim 150 vrijwilligers. Ook het moerasgebied de Houtwiel mocht 100 vrijwilligers verwelkomen. Landgoed Dekemastate was dit jaar één van de nieuwe locaties en heeft gelijk 55 vrijwilligers mogen ontvangen. De vrijwilligers lieten zich dus niet tegenhouden door de slechte weersvoorspellingen.

Opening op de Schaopedobbe
Natuurwerkdag 2Dit jaar werd de Natuurwerkdag afgetrapt door directeur Regina ter Steege (Landschapsbeheer Friesland) en directeur Henk de Vries (It Fryske Gea). Zij lieten een kudde schapen los op de prachtige heide van natuurgebied Schaopedobbe. De 200 schapen onder leiding van Herderin Marieke van Schuppen en hond Max hebben ook meegeholpen. Door de begrazing zorgden de schapen ervoor dat de heide de ruimte krijgt zich te ontwikkelen. Na de opening gingen ruim vijftig enthousiaste vrijwilligers aan de slag in het prachtige natuur van de Schaopedobbe. Zij zaagden kleine en grote bomen om en zaaiden een locatie in met inheemse bloemenzaad voor meer biodiversiteit. De groei van jonge bomen en struiken zorgt ervoor dat de heide minder kans krijgt om te groeien. Door de bomen om te zagen en inheemse bloemenzaad te zaaien hielpen de vrijwilligers de beheerder van It Fryske Gea met het beschermen van dit mooie gebied.

Het landschap kan niet zonder vrijwilligers
Al het werk dat verzet wordt op de Natuurwerkdag levert een belangrijke bijdrage aan het beschermen en behouden van natuur. Zorg voor landschap zoals onderhoud aan (knot)bomen, hagen, boomgaarden en houtwallen is steeds meer in vrijwilligershanden. Dankzij hen kan iedereen blijven genieten van het karakteristieke landschap. In Friesland hebben vrijwilligers vorig jaar zelfs 31.558 uren in de natuur gewerkt. Dit staat gelijk aan 20 fte.

Bedankt
Landschapsbeheer Friesland kijkt ook dit jaar terug op een zeer geslaagde Natuurwerkdag en is trots op het nieuwe record. “Wij willen iedereen bedanken die zich heeft ingezet om het landschap een opknapbeurt te geven”, aldus Regina ter Steege, directeur van Landschapsbeheer Friesland.

Natuurwerkdag 3

Natuurwerkdag 5

 

Natuurwerkdag 9

 Natuurwerkdag 4

Bekijk het filmpje van de Natuurwerkdag op locatie Dekemastate (gemaakt door locatieleider Wim Hoogendam).

Filmpje Dekemastate Natuurwerkdag 2016 Wim Hoogendam

Vrijwilligersgroep ‘Boskwrotters’ op zoek naar nieuwe vrijwilligers

De Boskwrotters dit jaar weer voor het tiende seizoen op pad rondom Oranjewoud

Willem van de Water FotoIedere woensdag komt een enthousiaste groep vrijwilligers, de Boskwrotters, bij elkaar om onder deskundige begeleiding de natuur in te trekken voor het noodzakelijke onderhoud. Zij zorgen dat de diversiteit van het landschap van Oranjewoud voor nu en in de toekomst gewaarborgd blijft. Bovendien zorgen zij er voor dat de wandelpaden voor iedereen toegankelijk blijven. De groep werkt graag in de buitenlucht en wil iets bijdragen aan de natuur. Echter door een gebrek aan vrijwilligers en de sterke vergrijzing wordt de vrijwilligersgroep steeds kleiner.

Oranjewoud wordt in Friesland ook wel eens aangeduid als het Koninklijk groen. Wie op woensdag in Mildam naast de Oranje Hoeve aan de Schoterlandseweg het bos in loopt kan genieten van de afwisseling in het landschap en van de flora en fauna. Veelvuldig zijn er reeënsporen zichtbaar en laat een damhert zich zien.

Even verderop staat een groene schaftkeet. Dit is de keet van de Boskwrotters. Deze vrijwilligersgroep werken in diverse gebieden voor Staatsbosbeheer en Landschapsbeheer Friesland. De klussen zijn veelzijdig: paden aanleggen, bomen kappen, snoeien, broeihopen voor de ringslangen maken, uilenkasten maken en eendenkooien opknappen.

De leden van de groep hebben een aantal dingen met elkaar gemeen. Ze zijn allemaal vrijwilliger en liefhebber van de natuur. Ze werken graag in de buitenlucht en willen iets bijdragen om de natuur in onze omgeving in stand te houden. Tijdens het werk leren ze veel over de natuur in deze omgeving. Iedereen werkt in zijn of haar eigen tempo.  Het is een hechte gezellige groep. Echter door de sterke vergrijzing komt het voorbestaan van de Boskwrotters in gevaar en zij zijn dringend opzoek naar nieuwe vrijwilligers.

De groep werkt op woensdag van 09.00 uur tot ongeveer 15.00 uur wisselend voor Staatsbosbeheer of Landschapsbeheer Friesland. Heeft u belangstelling of wilt u gewoon een keer een dag mee op pad, neem dan gerust contact op met Landschapsbeheer Friesland (telefoonnummer 0512 – 383800 of Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. ). Vrijwilligers krijgen werkkleding, onkostenvergoeding en de beschikking over goed gereedschap.

Landschap in de gebiedsontwikkeling rondom De Centrale As

Landschap rondom de Centrale AsHet landschap achterlaten met een 'plus'

De Centrale As werd dit jaar op 7 oktober geopend. Deze nieuwe vierbaansweg tussen Nijega en Dokkum maakt onderdeel uit van de algehele ontsluiting van Noordoost Fryslân en vormt daarin de belangrijkste verkeersader. De weg loopt voor een groot deel door het Nationale Landschap de Noardlike Fryske Wâlden en om de gevolgen van deze doorsnijding voor landschap en natuurwaarden te verzachten was een bijzondere aanpak vereist. Naast een uitgebreid landschapsplan voor de weg en de onmiddellijke nabijheid daarvanwerd er ook een integrale gebiedsontwikkeling opgestart. In dit gebied van plusminus 7000 hectare kreeg landschap een belangrijke plaats. Landschapsbeheer Friesland (LBF) is vanaf de start nauw betrokken bij het landschap binnen de gebiedsontwikkeling.

Betrokkenheid
De aanleg van De Centrale As heeft de nodige weerstand opgeroepen. Een aantal maatschappelijke organisaties en bewoners uit de streek waren tegen de aanleg van de nieuwe weg. “Landschapsbeheer Friesland heeft zich op het standpunt gesteld dat de politieke beslissing als uitkomst van een democratisch proces een gegeven was. Wij zijn hier aan mee gaan werken om met onze kennis zoveel mogelijk bij te dragen aan een goed resultaat”, vertelt Gerard van Looijengoed, projectleider bij Landschapsbeheer Friesland. “We hebben ook bestuurlijke verantwoordelijkheid genomen door zitting te nemen in de gebiedsontwikkelingscommissie met een vertegenwoordiger vanuit ons bestuur. Jan Boelen uit Hurdegaryp heeft deze taak op zich genomen en zet zich daar vol overtuiging voor in.”  

Landschapsvisie
Gelijktijdig met de uitwerking van de plannen voor de weg werd een integrale visie voor meerdere doelen opgesteld voor het hele gebied. Daarnaast werd een afzonderlijke visie voor landschap gemaakt met als basis een landschapsinventarisatie van het hele gebied die LBF in 2008 voor de provincie uitvoerde. In deze landschapsvisie is een aanpak ontwikkeld die recht doet aan landschap en ecologische verbindingen. Het geeft ook de ruimte voor maatwerk zodat er passende oplossingen met grondgebruikers mogelijk zijn. Op deze manier was er geen star stramien vooraf en met de kennis van nu is dat een goede keuze geweest om praktische, werkbare oplossingen te kunnen realiseren.

Afzetting singels Centrale AsVrijwillige kavelruil
Het spreekt voor zich dat de aanleg van de weg ook gevolgen heeft voor het grondgebruik van alle melkveehouderijen en particulieren langs en soms letterlijk ‘onder’ de weg. Naast een aantal verplaatsingen van complete bedrijven is grondruil noodzakelijk om voor de landbouw een goede nieuwe structuur te realiseren. Binnen de gebiedsontwikkeling is daarvoor niet gekozen voor een wettelijke verkaveling, maar voor vrijwillige kavelruil.  Belangrijkste beweegreden hiervoor is dat met vrijwillige kavelruil de overgang van de grond vlotter verloopt en niet gewacht hoeft te worden op het passeren van de akte voor het hele gebied.

Landschap als onderdeel van kavelruil
Naast afspraken over grondruil en grond aan- en verkoop worden bij de kavelruil ook bindende afspraken gemaakt voor landschap. Er wordt een zogenaamde ‘one package deal’ gemaakt waarin alle gemaakte afspraken zijn opgenomen. “Per bedrijf maken we een plan voor het herstel en beheer van de landschapselementen. We leggen de afspraken vast op een kaart waarop bijvoorbeeld wordt aangegeven waar nieuwe elementen geplant worden, waar elzensingels gerooid worden en waar dammen komen. Wij coördineren vervolgens ook de uitvoering van de werkzaamheden in overleg met de boeren”, aldus de projectleider.

Bomen planten in de Centrale AsUnieke werkwijze
Volgens de wet moeten landschapselementen die gerooid worden één op één gecompenseerd worden. Dit betekent dat als er een elzensingel gerooid wordt dat er elzen op een andere plek geplant moeten worden. “De wet geeft niet aan hoe de landschapselementen gecompenseerd moeten worden. Vaak gebeurt het dat bijvoorbeeld een elzensingel, elzen die in één rij geplant zijn, gerooid wordt en de bomen die ter compensatie dienen in een ‘bosje’ geplant worden. Het wordt eigenlijk een heel ander landschapselement wat niet past in het landschap van de Noardlike Fryske Wâlden. Er verdwijnen veel strekkende meters beplanting op deze manier”, vertelt Van Looijengoed. De Gebiedsontwikkelingscommissie wilde dit niet en dat is uniek. “De landschapselementen moeten op dezelfde manier gecompenseerd worden. Als er een elzensingel gerooid wordt, komt daar een elzensingel op een andere locatie voor in de plaats. Het is soms zo dat boeren na een ruiling meer lengte aan elzensingel krijgen als ze hadden voor de ruil. Uniek in dit project is dat ze daarvoor gecompenseerd worden. Dat geeft ook de waarde aan die de provincie toekent aan de landschapselementen.”

Landschapsbeheer Friesland neemt ook contact op met boeren en eigenaren die niet deelnemen aan de kavelruil, maar wel in het gebied liggen en landschapselementen hebben. “Wij willen het hele gebied met een plus achterlaten”, vertelt Van Looijengoed.

Nog niet klaar 
De weg is 7 oktober 2016 opgeleverd, maar diverse werkzaamheden voor landschap zijn nog lang niet afgerond. Veel werk, dat is afgesproken in kavelruilen, moet nog worden uitgevoerd en er lopen nog kavelruilen waarbij de afspraken nog niet definitief zijn. Bovendien zijn nog niet alle betrokken eigenaren buiten kavelruil benaderd om landschapselementen te herstellen. Door de uitvoering van het landschapsherstel te spreiden in ruimte en tijd wordt het zichtbare effect van de ingrepen verzacht en dat heeft ook een gunstig effect op de biodiversiteit in het gebied. “Door onze werkzaamheden in de gebiedsontwikkeling zijn we ook zijdelings betrokken bij het realiseren van nieuwe wandel- en fietspaden. Daardoor konden we een koppeling maken met een ander project van LBF, namelijk Lekker Landschap waarbij veel fruitbomen en andere ‘eetbare’ beplanting zijn geplant.  Ook dat krijgt nog een vervolg. Het hele traject duurt waarschijnlijk nog jaren.”

Klik hier voor meer informatie over De Centrale As. 

De Friese WIJlanden doen mee met de wedstrijd ‘Het mooiste natuurgebied’

Bidbook  klein 2Als je als toerist naar Nederland gaat, welk gebied moet je gezien hebben? Binnen het programma ‘Nationale Parken van Wereldklasse’ gaat het Ministerie van Economische Zaken op zoek naar de mooiste natuurgebieden van Nederland. Het ministerie heeft een wedstrijd uitgeschreven om meer bekendheid aan de Nederlandse parken te geven. Organisaties moesten een bidbook schrijven waarin uitgelegd wordt hoe het gebied op de kaart gezet wordt. Ook het Friese Nationaalpark De Alde Feanen met aangrenzende Nationale Landschappen de Noardlike Fryske Wâlden en Zuidwest Fryslân doen mee met de wedstrijd.

Het Nationaal Park Alde Feanen heeft Koöperaasje DoarpenLân gevraagd om het bidbook te schrijven. Medewerkers van Landschapsbeheer Friesland (LBF) hebben hier aan meegewerkt. Tijdens de voorbereiding werd duidelijk dat ook Nationale Landschappen Noardlike Fryske Wâlden en Zuidwest Fryslân interesse hadden in de wedstrijd. De kracht van deze drie gebieden is door Koöperaasje DoarpenLân samengebracht en de gebieden worden nu als één merk naar buiten gebracht: De Friese WIJlanden.

Het plan van De Alde Feanen en de twee Nationale Landschappen is 15 september 2016 ingeleverd bij Economische Zaken en is beoordeeld door een vakjury. Zij hebben bekeken of de inzending voldoet aan alle criteria. Vanaf 10 oktober zijn de plannen voorgelegd aan het Nederlandse publiek. Het publiek mag stemmen van 10 oktober tot 31 oktober op de mooiste natuurgebied van Nederland. De vier winnende natuurgebieden winnen maximaal €300.000,- per gebied om het plan uit te voeren.

Stem op de Friese WIJlanden!

Bidbook  klein 4Nee, dit is geen schrijffout. Het bidbook van de Alde Feanen en de twee Nationale Landschappen heeft als titel ‘de Friese WIJlanden’. Dit is een verwijzing naar de Friese ‘mienskip’.
De Alde Feanen, de Noardlike Fryske Wâlden en Zuidwest Fryslân is Nederland in een notendop. De Alde Feanen heeft prachtige natuur, de Noardlike Fryske Wâlden heeft een bijzonder elzensingellandschap en Zuidwest Fryslân heeft de unieke wijdse uitzichten. Het is het land van water, weiden en wouden. Je kunt heel Nederland qua landschap in het gebied beleven. Het is erg goed bewaard gebleven en vanaf het water kun je het hele gebied ervaren.

Vindt u ook dat de Friese WIJlanden het mooiste natuurgebied van Nederland is en dat het plan moet winnen? U kunt nog tot maandag 31 oktober stemmen op www.mooistenatuurgebied.nl! Elke stem telt. 

Hoogstambrigade gaat van start

Hoogstambrigades hebben nog ruimte voor snoeiklussen

Hoogstambrigade aan het werkHet snoeiseizoen van hoogstamvruchtbomen breekt weer aan en de Hoogstambrigade heeft het snoeiseizoen geopend met een gezellige en leerzame start dag. Deze start dag is naast een bijspijkerdag ook vooral een gezellig samenzijn. Bovendien worden er fruitbomen gesnoeid en kennis uitgewisseld tussen de vrijwilligers van de zes Friese regiogroepen van de hoogstambrigade. De brigade bestaat uit circa 100 vrijwilligers en zij snoeien ieder jaar 300 tot 400 vruchtbomen op plusminus 50 plekken in Friesland. Op dit moment hebben de brigades nog ruimte voor nieuwe snoeiklussen.

De Hoogstambrigade bestaat inmiddels 15 jaar. Het is opgericht, omdat het aantal vitale fruitbomen in de provincie zienderogen achteruit ging. Samen met fruitboomdeskundige Auke Kleefstra is een plan bedacht om de deelnemers van de snoeicursussen, die al sinds de jaren ’80 werden georganiseerd, te vragen om vrijwilliger te worden. Dit bleek een groot succes en sindsdien zijn er zes regiogroepen in Friesland met het oude ambacht actief.  Op deze manier worden de vaak oude boomgaarden voor het landschap bewaard en kunnen ze door een flinke snoeibeurt weer jaren mee. Als de bomen op de juiste manier worden gesnoeid, blijven (oudere) bomen langer vitaal en langer mooi en goed fruit geven. De eigenaren plukken hier letterlijk en figuurlijk de vruchten van.

De hoogstambrigades hebben nog ruimte in de agenda voor het snoeien van hoogstamvruchtbomen tegen een lage vergoeding. De eigenaar van de vruchtbomen kan hiervoor contact opnemen met Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. . Het maakt hierbij niet uit of het om één of meerdere bomen gaat.

Klik hier voor meer informatie over de hoogstambrigade. Ook kunt u zelf een cursus volgen, bekijk hier ons cursusaanbod. 

Landschapsbeheer Friesland

logo2Commissieweg 15
9244 GB Beetsterzwaag
Tel. (0512) 38 38 00

Volg ons

Provinciale organisaties Landschapsbeheer Nederland
Selecteer je provincie op de kaart.