Menu
Vrienden van Landschapsbeheerfriesland
A+ A A-

Nieuws

Doe mee op de bijenwerkdag!

colletes halophilus - Schorzijdebij kleinDe handen uit de mouwen voor de wilde bij op de Bijenwerkdag, 15 en 16 maart 2019.

Wilde bijen zijn heel belangrijk voor onze voedselvoorziening én voor het behoud van de natuur. Tachtig procent van alle Nederlandse plantensoorten is afhankelijk van bestuiving door wilde bijen en andere insecten. Toch hebben wilde bijen het niet makkelijk in Nederland. De helft van alle 359 soorten is bedreigd. Om de wilde bijen te ondersteunen organiseert Landschapsbeheer Friesland samen met vele vrijwilligers en in samenwerking met Cruydt-Hoeck op 15 en 16 maart voor de tweede keer de Bijenwerkdag.

Dus wil je meehelpen aan het bouwen van bijenhotels, open zandplekken creëren of steilwandjes aanleggen? Of wil je wilde bloemenzaden zaaien voor een betere voedselvoorziening voor de wilde bij? Meld je dan aan bij een van de locaties in Friesland!

Locaties Bijenwerkdag 2019

Zie hieronder om de locaties in Friesland te bekijken.

Koploper Erik Kooistra

Erik Kooistra klein“Ik zie het als mijn missie om van iedere Fries een Bourgondiër te maken”

Erik Kooistra (44) is eigenaar van acht Jumbo’s in Friesland en van een vestiging in Marknesse. De familie Kooistra uit Bolsward begon al in 1926 met een levensmiddelenwinkel. Erik verklaart dat hij altijd in voedsel geïnteresseerd is geweest:

“Iedereen moet eten en het is een snelle branche, dat triggert mij. Vooral de laatste tien jaar zijn er veel ontwikkelingen, waar je als supermarkt op in wilt springen. Mensen reizen veel en krijgen steeds meer wensen. Ik juich dat toe: eten is belangrijk en kieskeurige klanten hechten meer belang aan onderwerpen als duurzaamheid en gezondheid. Ik zie het als mijn missie om van iedere Fries een Bourgondiër te maken!

Het belangrijkste verschil met supermarkten vroeger is dat het assortiment veel uitgebreider is. Had je vroeger één type karnemelk, nu zijn het er wel zeven. En in plaats van één soort pindakaas, telt onze winkel er inmiddels vijftien.

Opvoeden
Tegenwoordig bouwen we een supermarkt en het assortiment als het ware om de klant heen. We onderzoeken de wensen van de plaatselijke bevolking en spelen daarop in. Zo biedt onze Jumbo in Leeuwarden veel meer biologische en vegan producten aan. Door de studenten is daar vraag naar. In Wommels hoef ik met datzelfde aanbod niet aan te komen.

Toch vind ik het mijn taak de consument ook een beetje op te voeden. Dat doe ik vooral door te laten zien wat er allemaal mogelijk is én de verhalen achter de producten te vertellen. Duurzaam geproduceerde, gezonde voeding is goed voor iedereen. En ik heb gemerkt dat de consument daar uiteindelijk best wat meer voor wil betalen. Ik ben trots op mijn bedrijf, maar eerlijk gezegd niet op alle producten die ik verkoop.

De voedselketen is hier en daar behoorlijk in de war. Neem bijvoorbeeld een mooi natuurproduct als melk. Dat wordt dusdanig industrieel bewerkt, dat er tegen de tijd dat het in de schappen staat, kwalitatief weinig van over is.

Fabrikanten
In november 2018 heb ik mede daarom besloten mijn commerciële beleid volledig op de schop te nemen. Mijn medewerker die alle jaargesprekken met de fabrikanten voert, was toen ziek. Ik nam die taak van hem over en wat bleek: ze hielden precies hetzelfde verkooppraatje als tien jaar geleden. Hun doel was nog steeds gewoon zoveel mogelijk volumes wegzetten. Terwijl ik vind dat je veel meer met voeding moet doen: inspireren en motiveren bijvoorbeeld. En waarom werken ze niet meer samen? De consument gooit toch ook verschillende ingrediënten bij elkaar, in dezelfde pan? Daarnaast hadden ze ook veel te weinig aandacht voor duurzaamheid en gezondheid. Onderwerpen waar je tegenwoordig echt niet meer omheen kunt. Bedrijven die alleen maar met verkoop bezig zijn, hebben geen toekomst: kijk maar wat er in de non food en kledingbranche gebeurd is, daar valt de een na de ander om

Ik heb ze tot juni de tijd gegeven om met nieuwe plannen te komen. Vind ik het niks, dan blijf ik hun producten misschien nog wel verkopen, maar ik zet er geen extra activaties meer in. Dat wil zeggen dat ik ik hun producten niet meer actief promoot.

Niveau
Ikzelf probeer, waar ik kan, het gebruik van plastic te verminderen. Daarnaast ben ik een groot voorstander van lokaal en vers.

Voor inspiratie maak ik graag food-reizen. Dat houdt in dat ik supermarkten in verschillende landen bestudeer. Vooral in de VS zag ik fantastische voorbeelden. Maar ik moet zeggen dat de kwaliteit van de doorsnee supermarkt in Nederland de laatste tien jaar enorm is verbeterd. En die trend zet door.

Al heeft natuurlijk niemand een glazen bol. Toen de magnetron net uitgevonden was, hebben we met de familie bij elkaar gezeten: welke gevolgen zou dit hebben? Volgens de algemene consensus zouden vooral tweeverdieners massaal magnetron voedsel gaan nuttigen. Nu blijkt echter dat het vooral alleenstaande bejaarden te zijn, die graag een kant en klaar maaltijd opwarmen.

Veel mensen denken dat de doelgroep voor biologisch en fairtrade de rijkere bevolkingsgroep is, maar uit onderzoek blijkt, dat overwegend studenten idealistische keuzes maken. En die hebben doorgaans niet veel te besteden.

Mensenwerk
Feit is dat de wereld van food steeds transparanter wordt. Je houdt klanten niet meer voor de gek. Bovendien willen ze maatwerk en beleving. Ik creëer daarom ontmoetingsplaatsen in mijn winkels: plekken om even bij te praten onder het genot van een hapje en een drankje.

Ook zijn er in onze winkels vaak keukens te vinden, waar verschillende bereidingswijzen worden gedemonstreerd en waar we consumenten proberen te inspireren met wat je allemaal kan doen met food.

Supermarkten blijven ondanks alle veranderingen, arbeidsintensieve logistieke bedrijven waar veel  mensen werken en waar veel mensen op af komen om hun dagelijkse voorzieningen in te slaan. Aan ons de taak om er voor te zorgen dat dat een feestje is. Ik wil iedereen bedienen én de foodbranche een niveautje hoger tillen.”

De serie Koplopers wordt mogelijk gemaakt door: Boerengilde, Burgerinitiatief Kening fan ‘e Greide, BoerenNatuur, Friese Milieu Federatie, Staatsbosbeheer, It Fryske Gea, Landschapsbeheer Friesland, NoorderlandMelk en Natural Livestock Farming.

LBF ondersteunt groene initiatieven

Doarpen yn 't GrienHet dorp mooier en groener maken of het dorp/de buurt verbinden met de groene omgeving. Dat zijn de doelen van de projecten Doarpen Yn’t Grien en Groene Loper. Op dit moment lopen veel burgers rond met ideeën om dorpen ‘groener’ te maken, de biodiversiteit te vergroten of een nieuw wandelpad aan te leggen door een mooi landschap. Maar hoe start je zo’n groen initiatief? En hoe moet het gefinancierd worden? Landschapsbeheer Friesland helpt dergelijke initiatieven vooruit en gezamenlijk krijgen we de plannen letterlijk van de grond.

Project: Doarpen Yn’t Grien

Het doel van dit project is om het dorp groener te maken. Samen met een te vormen groencommissie – bestaande uit enkele bewoners – maken we een groenplan voor het versterken van de groenstructuur in het dorp.

De dorpsbewoners gaan daarna zelf aan de slag door streekeigen beplanting aan te brengen tijdens een of meer plantdagen. Bij streekeigen soorten kunt u denken aan inheemse bomen en struiken, aan hagen en aan fruitbomen. Tijdens de plantdag worden aangewezen locaties ingericht volgens het groenplan. Vaak kunnen particulieren ook meedoen door streekeigen soorten in hun tuin aan te planten. Deze beplanting kan voor een gunstige prijs via Landschapsbeheer Friesland worden aangeschaft.

Met het project Doarpen Yn’t Grien wordt niet alleen uw dorp fraaier, maar het project creëert op deze manier ook saamhorigheid en draagvlak voor natuur en landschap in de eigen omgeving.  

Project: Groene Loper

De Groene Loper is een verbinding tussen natuur en landschap en de directe woonomgeving. De vraag die we binnen dit project centraal zetten is: ‘Hoe kan de afstand tussen een dorp of buurt en de dichtstbijzijnde natuur overbrugd worden?’. En dat kan vaak op allerlei manieren.

In korte tijd zijn er volop ideeën ontstaan voor concrete plekken. De Lindewijk in Wolvega wordt algemeen gezien als voorloper. Het betreft een nieuwbouwwijk waar het natuurgebied De Lindevallei van It Fryske Gea direct aan grenst. Hier vormt een bruggetje de ontbrekende schakel. In Balk zijn er nieuwe wandelroutes langs het water en door het bos gerealiseerd. Hier wordt al volop gebruik van gemaakt.

Meer informatie

Heeft u interesse in een groener dorp of een ‘betere’ verbinding tussen uw buurt en een groene omgeving? Neem dan contact op met Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. (0512-383800). Heeft u een ander ‘groen’ vraagstuk? Dan kunt u ook altijd contact met ons opnemen om de mogelijkheden te bespreken.

Groen Traineeship gaat van start!

NatuurwerkdagGroen traineeship: voor een groen hoofd, hart en handen.

Bomen zagen, een campagne bedenken om plasticgebruik te verminderen of op een festival vertellen hoe belangrijk natuur en milieu zijn. Zes groene organisaties(Staatsbosbeheer, IVN Natuureducatie, LandschappenNL, Natuurmonumenten, VBNE, Milieudefensie en SoortenNL) hebben de handen ineengeslagen om te starten met een Groen Traineeship. Het traineeship maakt onderdeel uit van maatschappelijke diensttijd dat vanuit de overheid gestimuleerd wordt. Eind januari is de subsidieaanvraag voor een Groen Traineeship goedgekeurd. Het doel is nu om in anderhalf jaar 200 jongeren een plek te geven binnen een groene organisatie.

Tijdens het traineeship krijgen deelnemers tussen de 16 en 30 jaar de ruimte om zich te ontplooien, een netwerk op te bouwen en bij te dragen aan een betere wereld. De jongeren zijn hands-on bezig en eindigen met een concreet resultaat: ze dragen op een unieke manier bij aan een beter milieu en mooiere natuur. Na afronding van het Groen Traineeship ontvangen deelnemers een certificaat en een aanbevelingsbrief. Maar het is een wisselwerking, de organisaties kunnen op hun beurt juist leren van de frisse blik van jongeren.

Zie je kansen om vanuit één van de betrokken organisaties een project te ontwikkelen? Houd de berichtgeving in de gaten, we gaan binnenkort gaan van start!

Werkzaamheden landschapsherstel rondom Sint Nicolaasga van start

Landschapsbeheer Friesland greppelherstelLandschapsbeheer Friesland en Agrarisch Collectief It Lege Midden zijn gestart met het herstel van het agrarische landschap rondom Sint Nicolaasga. Binnen deze herstelwerkzaamheden vallen onder andere het aanplanten van bomen en struiken, het herstellen van rasters, het graven/herstellen van poelen en het (gedeeltelijk) afzagen als onderhoudsmaatregel van elzensingels en houtwallen. De bewoners van de omgeving gaan de herstelwerkzaamheden de komende tijd opmerken in het landschap. De herstelperiode duurt tot half maart.

Het agrarische landschap rondom het dorp Sint Nicolaasga wordt gekenmerkt door kleine percelen met landschapselementen als elzensingels, houtwallen en bosjes. Deze elementen zijn zeer waardevol voor allerlei dieren- en plantensoorten. Bovendien zorgen zij ervoor dat het landschap aantrekkelijk is voor bewoners en recreanten. De afgelopen decennia zijn er helaas landschapselementen minder goed onderhouden of zelfs verdwenen. Met dit herstelproject worden deze waardevolle elementen hersteld en waar mogelijk weer aangelegd.

Dit houdt ook in dat er bomen in elzensingels en houtwallen gezaagd gaan worden. De stobben van de gezaagde bomen gaan weer uitlopen, zodat er meerdere nieuwe stammen ontstaan zoals dat al eeuwen gebruikelijk is in het Friese agrarische cultuurlandschap. De wallen en singels worden doorgeplant met aanvullende bomen en struiken. Het afzagen en doorplanten zorgen voor robuuste elementen die kenmerkend zijn voor de omgeving en waardevol zijn voor dieren- en plantensoorten.

Het herstelproject

Dit project wordt in Friesland uitgevoerd door vier agrarische collectieven en Landschapsbeheer Friesland. Het speelt zich af in het deel van de provincie dat gekenmerkt wordt door singels en houtwallen. Dit agrarische landschap is gevormd door menselijk handelen en zonder beheer en onderhoud zou dit landschap verdwijnen. Goed onderhouden landschapselementen hebben een rijke en een gevarieerde begroeiing en zijn daarmee als losse elementen al van grote waarde voor de natuur. De structuur van de landschapselementen op grotere schaal voegt daar een netwerkfunctie aan toe. Uit eerder onderzoek in het Nationaal Landschap Noardlike Fryske Wâlden is gebleken dat dit de biodiversiteit zeer ten goede komt. Dit project wordt gefinancierd door een 50% bijdrage vanuit het POP3 programma: “Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland” en een 50% bijdrage van de provinsje Fryslân. De totale bijdrage is €2,6 miljoen voor de gehele provincie.


Er is binnen het herstelproject nog ruimte voor deelname. Eigenaren van landschapselementen die woonachtig zijn binnen het werkgebied kunnen zich melden via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. . Op www.landschapsbeheerfriesland.nl/landschapsherstel vindt u meer informatie.

Logo Europees Landbouwfonds voor Plattelands Ontwikkeling

Koploper Catharinus Wierda

Catharinus Wierda kleinJanna van der Meer interviewt iedere twee weken een koploper op het gebied van landbouw en duurzaamheid.

“Ik was er aan toe zelf iets te doen en voluit te gaan voor iets waar ik vierkant achter sta.”

Catharinus Wierda (1971) noemt zichzelf zuivelondernemer en duurzaam pionier. Hij is de man achter De Fryske kaas en mede-oprichter van Boerengilde. Daarnaast vliegt hij als zuivelcoördinator voor ontwikkelingsorganisatie Solidaridad de wereld over. Duurzaamheid en zuivel zijn kernbegrippen in zijn loopbaan.

Catharinus: “Ik heb lang, als beleidsmedewerker en adviseur, binnen bestaande systemen meegedraaid en geprobeerd vanuit die kaders iets te veranderen. Dat is me hier en daar ook wel gelukt, maar op een gegeven moment was ik moegestreden. Moe van de eindeloze discussies, het schipperen en aanpassen. Ik was er aan toe zelf iets te doen en voluit te gaan voor iets waar ik vierkant achter sta. Dat werd De Fryske: een lokale, duurzaam geproduceerde kaas.

Zes jaar geleden ben ik er mee begonnen en het heeft me veel gebracht: veel voldoening vooral, maar natuurlijk ook stress. Het was, en is nog steeds, een hele onderneming om een nieuw merk in de markt te zetten. Mijn ideaal is om een duurzaam product, ook financieel levensvatbaar te maken.

Solidaridad

Daarnaast werk ik met veel plezier voor Solidaridad. Eigenlijk vanuit dezelfde visie: het ontwikkelen van een duurzame keten. Ik bezoek onze programma’s voor boeren in landen als Bangladesh, Tanzania en Myanmar. Daarbij help ik mijn collega’s om vanuit de keten en de markt te kijken, hoe boeren hierop kunnen inspelen. Het heeft namelijk geen zin om aan kennisontwikkeling te doen, als de context van de melkproductie niet op orde is. Als een boer meer gaat produceren, maar hij kan zijn melk niet afzetten, dan verdient hij nog niets.

Ik heb gezien dat in veel landen overbegrazing een groot probleem is, vooral in de droge periode. Het leidt wereldwijd tot ontbossing en erosie. Dit vraagt om efficiëntere veehouderijsystemen. Een duurzame keten blijkt overal van groot belang!

Melkstroom

In India ontstaat een steeds grotere groep consumenten die meer voedselveiligheid wil. Dat wil zeggen: melk van goede kwaliteit, zonder water, gif- en antibioticaresten. Een aantal zuivelondernemingen speelt daar nu op in en werken aan een een aparte melkstroom. Deze moet aan die hogere eisen kunnen voldoen.

Dit lijkt erg op wat ik doe met De Fryske, maar dan met duurzaamheid en natuur als uitdaging. Het inspireert mij enorm!

Met de voedselveiligheid zit het in Friesland wel goed, maar ik heb met boeren afspraken gemaakt over natuurbeheer, weidegang en het gebruik van veevoer. Minimaal tien procent (doorgroeiend naar twintig procent) van hun land moet weidevogelgebied zijn. Dat houdt in dat er weinig kunstmest wordt gestrooid en laat gemaaid, pas wanneer de vogels zijn uitgebroed. Ook mogen boeren die leveren aan De Fryske geen maïs telen. Er is weinig biodiversiteit op maispercelen en bovendien zijn er gewasbeschermingsmiddelen nodig. Meer gras in het rantsoen leidt daarnaast tot zachte vetten en een gunstige vetzuursamenstelling.

Afzetmarkt

Veel mensen vinden het geweldig dat ik een afzetmarkt creëer voor een natuurlijker ingerichte, gangbare landbouw. Ik zeg daarbij niet dat wij natuurinclusief zijn: we werken eraan. Want wanneer ben je precies natuurinclusief? We zijn op weg en proberen iets op te bouwen.

Sommige mensen vinden dat ik op biologisch in had moeten zetten. Daar heb ik natuurlijk over nagedacht. Ik sta positief tegenover zowel biologisch, als duurzaam gangbaar. Als er maar rekening gehouden wordt met de natuur.

Ik zie dat er te weinig mogelijkheden in de markt worden gecreëerd voor zuivel en kaas met hogere duurzaamheidseisen. En dat is wel belangrijk: zowel voor de sector als voor het zuivelschap.

Streekproduct

Ik heb nu twee boeren aan De Fryske verbonden en mijn doel is om door te groeien naar tien. Daarom heb ik er ook een opschaalbaar concept van gemaakt. De Fryske boeren krijgen vier cent extra per liter voor hun melk. Rouveen Kaasspecialiteiten maakt er kaas van, naar een recept dat ik heb ontwikkeld samen met CSK uit Leeuwarden. Verder doet groothandel Zijerveld Food onze distributie en zijn ze onze partner in de markt. Inmiddels ligt onze kaas al in veel verschillende supermarkten en speciaalzaken.

De markt voor authentieke en duurzame streekproducten groeit. Dat is natuurlijk een gunstige ontwikkeling, maar helaas ligt er ook veel namaak in de schappen. Ik ben daarom heel blij met het feit dat we vorige week de status van Frysk Erkend Streekproduct hebben gekregen.

Trots

Ik hoop dat de Friezen trots op deze kaas zullen zijn. Natuur en cultuur zijn met elkaar verweven en kunnen elkaar versterken. De identiteit van Friezen is verbonden aan het landschap. Daarom spelen er ook zoveel emoties bij wat er met ons landschap gebeurt. Ik ben een geboren en getogen Fries en ook voor mij horen het weidelandschap en de weidevogels bij die identiteit. Ze zijn een extra motivatie om een duurzame kaas te maken.

De serie Koplopers wordt mogelijk gemaakt door: Boerengilde, Burgerinitiatief Kening fan ‘e Greide, BoerenNatuur, Friese Milieu Federatie, Staatsbosbeheer, It Fryske Gea, Landschapsbeheer Friesland, NoorderlandMelk en Natural Livestock Farming.

Landschapsbeheer Friesland

logo2Commissieweg 15
9244 GB Beetsterzwaag
Tel. (0512) 38 38 00

Volg ons

Provinciale organisaties LandschappenNL
Selecteer je provincie op de kaart.