Met een uitverkochte zaal vol enthousiaste deelnemers was vrijwilligersdag ‘Grien Goud’ dit jaar georganiseerd op 26 september in Oudemirdum, weer een succes te noemen. Maar liefst 200 vrijwilligers die werkzaam zijn bij 9 Friese groene organisaties kwamen bijeen in Oudemidrum om met elkaar in verbinding te komen en hun kennis te verrijken. Thema dit jaar: ‘De kracht van doen’!

“Kijk hier even goed voor de vliegenstrontjeskorstmos,” Henk-Jan van der Kolk van de Bryologische en Lichenologische Werkgroep (BLWG) wijst naar de groeven in de bast van een oude eikenboom in het centrum van het Gaasterlandse dorp Oudemirdum. In het dagelijks leven onderzoekt hij korstmossen door heel Nederland, ook op de Friese zandgronden liggen zo’n 400 meetpunten. Vandaag geeft hij een excursie aan natuurliefhebbers: “Korstmossen zijn heel interessant: er zijn wel 800 soorten van in Nederland en ze kunnen onder de meest extreme omstandigheden leven, maar ze zijn nog onderbelicht en niet beschermd.”

Meten van luchtkwaliteit
De deelnemers bestuderen de boom uitvoerig met hun loep, wat tot nieuwsgierige blikken van voorbijfietsende locals en recreanten op knetterende solexen leidt. Ook het schriftmos heeft de volle aandacht van de groene vrijwilligers: een witte vlek op een boomstam verandert onder de loep in een blad vol geheimzinnige zwarte tekens, sterk lijkend op hiërogliefen. Van der Kolk: “Korstmossen zijn goede indicatoren voor het meten van luchtverontreiniging, daarom bemonsteren wij ze al bijna veertig jaar. In de jaren ’80 verdwenen er veel korstmossen door zure regen, maar dat is nu verbeterd doordat fabrieken rookgasfilters moesten plaatsen. Ammoniak is tegenwoordig de grootste veroorzaker van de achtergang van bepaalde korstmossoorten.”

Basiskwaliteit Natuur
In het dorpshuis van Oudemirdum is er een lezing door Gerrit Tuinstra van Landschapsbeheer Friesland over Basiskwaliteit Natuur; de minimale set van milieukundige en landschappelijke condities die nodig is om algemene inheemse planten- en diersoorten in een gebied, algemeen te laten blijven. Vrijwilligers worden bijgepraat over onderzoeken die werden gedaan om vast te stellen welke soorten, in welk gebied, welke condities nodig hebben om te overleven. Dat sluit mooi aan op de excursies over onder andere korstmossen, woelmuizen en IJsselmeervogels die er eerder op de dag waren. “Er is nog heel veel werk voor ons als groene vrijwilligers te doen”, roept Meinte Engelmoer van de Fryske Feriening foar Fjildbiology de aanwezigen op: “Zorg dat je meer waarnemingen invoert op Waarneming.nl, want van veel gebieden hebben we nog niet voldoende data.”

Gevlogen filmsterren
Met een bezoek aan de door een UV-lamp verlichtte vlinderbioscoop van het IVN eindigt de dag toch nog in ontspannen sferen. In de verduisterde promotiewagen van de natuureducatie-vereniging kunnen deelnemers kennismaken met  - eerder gevangen  - nachtvlinders en hun verrassende kleuren en vormen. Een insectennet van plafond tot vloer moet voorkomen dat de gevleugelde filmsterren ontsnappen als de deur van de ruimte opengaat om bezoekers erin te laten. Maar helaas zijn de nachtvlinders vandaag alleen op het scherm van de laptop te bekijken. Door het felle licht van de volle maan waren ze afgelopen nacht niet komen opdagen…

Over Grien Goud
De Friese Groene Vrijwilligersdag is een samenwerking van It Fryske Gea, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, IVN, BoerenNatuur Fryslân, de Fryske Feriening foar Fjildbiology, Sovon, Zodion, Landschapsbeheer Friesland en de provincie Fryslân. De dag wordt sinds 2019 georganiseerd om vrijwilligers die zich op allerlei manieren inzetten voor de Friese natuur te bedanken en te inspireren.

Meer informatie
Meer informatie over vrijwilligerswerk bij Landschapsbeheer Friesland is verkrijgbaar bij Karin Blanksma, projectleider Landschap & Samenleving: k.blanksma@landschapsbeheerfriesland.nl 

Of neem contact op met Elze Polman, projectleider van Zodion die ieder jaar zorgt voor de overall organisatie van het evenement in samenwerking met vertegenwoordigers van de andere Friese natuurorganisaties:elze.polman@zoogdiervereniging.nl