Nieuws

Zaterdag 31 januari leer je hoe je een levende heg vlecht in Oosterstreek.

Een gevlochten meidoornheg diende vroeger vooral als vee- en wildkering. Want men wilde graag alleen de eigen koeien in de wei en verder niets. Wat dat betreft zijn de tijden niet veranderd. Met de cursus heggen vlechten gaan we op een biologisch melkveebedrijf vlechten waar de heggen echt dienst doen als veekering.  

Enit Scholtens wordt per 1 januari 2026 de nieuwe directeur van Landschapsbeheer Friesland.

In november 2025 organiseerde Landschapsbeheer Friesland samen met Friese Milieu Federatie en IVN Natuureducatie een mini-symposium voor groene bondgenoten in Fryslân. Het samenbrengen van alle Griene Friezen, zodat ze lokaal meer impact kunnen maken, is het doel van het landelijke project Groene Bondgenoten.

De regieorganisatie GLB komt naar Fryslân met de Werkplaats Netwerk Platteland. Je kunt erbij zijn in Natuurmuseum Fryslân (Leeuwarden) op vrijdag 21 november 2025. 

Hoe ziet het landschap van de toekomst eruit? Welke rol speelt het landschap in het verdienmodel van boeren en boerinnen? En hoe draagt het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) hieraan bij?

Tijdens de zesde Werkplaats Netwerk Platteland op 21 november 2025 brengen we verschillende perspectieven samen en verkennen we hoe het GLB het landschap van de toekomst kan ondersteunen.

De landelijke organisatie Netwerk Platteland organiseert deze bijeenkomst samen met Landschapsbeheer Friesland, provincie Fryslân, Stimuland, LandschappenNL, Wageningen University & Research en Groen Kennisnet. Het Netwerk Platteland heeft als doel de uitvoering van het GLB 2023-2027 in Nederland soepel te laten verlopen.

Ga actief aan de slag tijdens werkbanken met actuele thema’s op het snijvlak van landbouw, natuur, beleid en praktijk.

Medewerkers van Landschapsbeheer Friesland verzorgen tijdens het middagprogramma een aantal werkbanken - ofwel workshops - waaronder die over het herstel van agrarisch cultuurlandschap. Hoe kunnen boeren bijdragen aan het herstel van ons agrarisch cultuurlandschap, zoals greppelland? In Fryslân is hiervoor onder het GLB de regeling Herstel Agrarisch Cultuurlandschap beschikbaar, met maatregelen voor de aanleg van houtsingels en inpassing van boerenerven maar ook het herstel van greppelland. In deze werkbank delen Landschapsbeheer Friesland, onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen en betrokken boeren hun ervaringen en inzichten. Ontdek hoe ecologie, erfgoed en praktijk samenkomen, welke kansen het biedt én hoe samenwerking dit herstel kracht bijzet.

Boeren en buitenlui, ambtenaren en onderzoekers op het gebied van landbouw, natuur en biodiversiteit zijn welkom om mee te denken tijdens bij de bijeenkomst in Leeuwarden.  

Greetje Mast, senior projectleider bij Landschapsbeheer Friesland: "Ik hoop op de Werkplaats van agrariërs te horen wat zij van ons nodig hebben voor de toekomst"

Datum: vrijdag 21 november 2025 
Tijd: 10:00u - 15.30u
Locatie: Natuurmuseum Fryslân (Schoenmakersperk 2, 8911 EM Leeuwarden)
Programma: hier downloaden

Lijkt het je interessant om hierbij te zijn? Meld je aan!

De 25e editie van de Natuurwerkdag was ondanks de overvloedige regen, een succes te noemen. In Fryslân waren op zaterdag 1 november 2025 bijna 800 vrijwilligers actief op 30 verschillende locaties om de natuur een handje te helpen.   

Iedere maandagavond te zien op Omrop Fryslân: het TV programma 'Klik mei de Natuer!' 

Dit najaar in Noardwest Fryslân: een nieuwe cursus fruitbomen snoeien! Wanneer snoei je een appelboom, perenboom of andere soort fruitboom? Wat is de beste manier van snoeien? Op deze en veel meer vragen geeft expert Auke Kleefstra antwoord tijdens onze (basis)cursus fruitbomen snoeien die in november 2025 zal plaatsvinden. 

Met een gemengd gevoel stoppen André Langerak, Andries Blom en Piet de Lang met fruitbomen snoeien voor de hoogstambrigade Noardwest Fryslân.

Uit het project 'Boeren tussen Boomwallen', dat in de Noardlike Fryske Wâlden speelt, komen nu de eerste onderzoeksresultaten naar buiten. 

Metingen langs boomwallen 
In de Noardlike Fryske Wâlden wordt onderzocht wat bomen en struiken betekenen voor melkveehouders. Binnen het project  'Boeren tussen Boomwallen', zijn bij vijf boeren metingen langs boomwallen en elzensingels verricht. Daarbij is gekeken naar onder andere grasopbrengst, bodemkwaliteit en biodiversiteit.

Verrassende uitkomsten
De eerste analyses van onderzoekers van Van Hall Larenstein en het Louis Bolk Instituut bevestigen bekende inzichten: gras groeit beter verder van de bomen en gevarieerde begroeiing verhoogt de biodiversiteit. Toch zijn er ook verrassingen. Zo blijkt de bodem onder bomen zuurder, verrijken elzensingels het grasland met stikstof en is er verdichting van de bodem op vijf meter afstand van de bomen. Verrassend genoeg blijkt het koolstofgehalte in de bodem dichtbij en ver van de bomen nagenoeg gelijk. Mogelijk zijn de percelen door vele jaren grasland in combinatie met bomen verzadigd.

Lokale verschillen
De onderzoekers benadrukken dat de verschillen tussen de meetlocaties erg groot zijn, wat wil zeggen dat de lokale omstandigheden en het beheer van de verschillende boeren grote invloed heeft op de meetresultaten. De komende maanden duiken de onderzoekers verder in de data, onder andere op het gebied van mineralen in bodem en gras. Uiteindelijk hopen zij deze bevindingen te vertalen naar praktische én economische inzichten voor boeren. Het project Boeren tussen Boomwallen loopt nog tot het eind dit jaar.

Verslag van monitoringswerkzaamheden
Medewerkers van Landschapsbeheer Friesland hebben het afgelopen jaar de landschapselementen (zoals houtwallen, poelen en elzensingels) en de bijbehorede biodiversiteit (voornamelijk vogels) gemonitord op de percelen van een aantal boerenbedrijven die meedoen aan dit project. In 6 transecten van ieder 300 meter lang werden 153 waarnemingen gedaan van 27 vogelsoorten. Daar waren bijzondere exemplaren bij zoals een appelvink en een raaf, maar ook de meer gebruikelijker broedvogels als roodborst, houtduif en buizerd werden gelukkig waargenomen. Het volledige verslag van de monitoring is hier te lezen.  

Hittestress bij koeien
Studenten van Hogeschool Van Hall Larenstein deden in de zomer van 2025 bij twee melkveehouders in de Noardlike Fryske Wâlden onderzoek naar de invloed van houtwallen en elzensingels op het gedrag van melkkoeien tijdens hete zomerdagen. De resultaten onderstrepen het belang van schaduw in het weiland. Boomwallen kunnen bijdragen aan dierenwelzijn én duurzaamheid: een win-winsituatie voor koe, boer en landschap. Lees hier meer over het onderzoek.

Samenwerking
Het project is een samenwerking van verschillende organisaties, waaronder de Noardlike Fryske Wâlden, Vanla, Landschapsbeheer Friesland, Friese Milieu Federatie (FMF), Louis Bolk Instituut en Van Hall Larenstein, en wordt financieel ondersteund door Provincie Fryslân, Trees for All en de Versnellingsagenda subsidie.

Voor meer informatie bezoek dan de volgende websites:
Boeren tussen Boomwallen - FMF
Boeren tussen Boomwallen - Noardlike Fryske WâldenNoardlike Fryske Wâlden

Voor het project Kruidenrijk Greppelland zoeken we nog deelnemers in de regio Aldeboarn - De Deelen en in Baarderadiel (Greidhoeke).

Kruidenrijk greppelland is niet alleen prachtig om te zien, het dient ook verschillende klimaat- en biodiversiteitsdoelen.

Binnen het project Kruidenrijk Greppelland is er nog plek voor een aantal percelen in de regio's Aldeboarn - De Deelen en Baarderadiel.

Ben of ken jij een grondeigenaar die kruidenrijk greppelland wil herstellen of nieuw wil aanleggen?

Neem dan snel contact op! Aanmelden kan tot 1 juli 2025 en de werkzaamheden zullen vervolgens voor 1 oktober 2025 worden uitgevoerd. 

Meer informatie over het project en contactinformatie vind je hier: Herstel en aanleg kruidenrijk greppelland - Landschapsbeheer Friesland

Luchtfoto: Sito Wijngaarden  

Landschapsbeheer Friesland is samen met de FMF en IVN natuureducatie (afdeling Fryslân) gestart met het project Groene Bondgenoten. Het doel is om mensen samen te brengen die hun omgeving groener, gezonder en biodiverser willen maken. Friese burgers mei in grien hert die willen meehelpen, kunnen zich op verschillende manieren nuttig maken.  

De belangstelling voor de excursie 'Van Akker naar Bakker' in Elsloo was overweldigend! 

Donderdagavond 17 juli organiseerden we een excursie naar een akker in Zuidoost Friesland waar naast haver, rogge en tarwe ook bloemen en kruiden groeien. Daardoor kwamen we er mooie vogels, vlinders en insecten tegen zoals de geelgors, de ligusterpijlstaat en de sabelsprinkhaan. Onze ecoloog Gerrit Tuinstra weet daar alles van en vertelde de aanwezigen enthousiast over al dit moois!

Dennis Worst van Landschapsbeheer Friesland heeft samen met molenaar Eelke Rijpkema een een korte inleiding gegeven over het project 'Van Akker naar Bakker'.

Hierna wandelden de aanwezigen om de akker heen, tussen de bloemen door, langs alle aangelegde landschapselementen, zoals een meidoornhaag, houtwal en poel. Er werd uitgelegd hoe ieder element een functie heeft en een biotoop is voor dieren. 

De oogst van deze akker wordt binnenkort gemalen door molen De Weyert in Makkinga. Van dit meel worden koekjes gebakken door de bakkerij van Stichting OlmenEs in Appelscha en sindskort bakken de Bakkers van Verloop er desembrood van. Heerlijke streekproducten die je zeker geproefd moet hebben!

Het eindproduct van dit project is dus niet alleen maar een lekker koekje of desembrood, maar ook een akker vol leven. We hopen dat er meer boeren aansluiten die lokaal voedsel willen verbouwen met oog voor de biodiversiteit!